Sindrom iritabilnog creva – IBS (Irritable Bowel Syndrome), nervozna creva, sindrom iritabilnog kolona, iritabilni ili spastični kolon, predstavlja hronični funkcionalni poremećaj rada creva, posebno kolona.
Osnovne karakteristike nervoznih creva:
- IBS ne izaziva anatomske promene ni trajna oštećenja creva;
- Ne povećava rizik od raka debelog creva, ali
- može značajno da remeti svakodnevni život ako se ne leči pravilno.
Stručna psihoterapijska pomoć u Beogradu može znatno doprineti ublažavanju upornih tegoba.
Sindrom iritabilnih creva direktno utiče na:
- pokretljivost creva,
- osetljivost celog digestivnog sistema,
- normalan rad crevnih mišića,
- komunikaciju između mozga i creva,
- ravnotežu crevne mikrobiotike.
Važno: Ovaj poremećaj često ima faze pogoršanja i smirivanja i može trajati godinama!
Vrste sindroma nervoznih creva
U svrhu lečenja, a na osnovu prevladavajućih simptoma, sindrom nervoznih creva se može podeliti na četiri tipa:
- Pretežno sa zatvorom.
- Uglavnom sa dijarejom.
- Mešoviti tip IBS-a, i
- Neklasifikovani tip IBS-a.
Zdravstveni radnik će ispitati da li postojeći simptomi ukazuju i na neko drugo obolenje.
Slika: Simptomi nervoznih creva
Najčešći simptomi iritabilnih creva
IBS (Irritable Bowel Syndrome) simptomi mogu varirati, ali najčešće uključuju:
- uporno tištanje, bol i grčeve u stomaku, nadimanje i pojačano stvaranje gasova,
- zatvor (konstipaciju), dijareju ili njihovo smenjivanje zavisno od ishrane,
- stalni osećaj nepotpunog pražnjenja creva,
- promene u konzistenciji i izgledu stolice, prisustvo sluzi u stolici, i dr.
Napomena:
Pritisak i bol u stomaku se često smanje nakon pražnjenja creva. Ako simptomi traju duže od nekoliko nedelja, potrebno je da se javite gastroenterologu radi postavljanja tačne dijagnoze.
Uzroci nervoznih creva
Tačan ili dominirajući uzrok IBS-a nije utvrđen. Smatra se da istovremeno delovanje više faktora doprinosi njegovom nastanku.
Prevladava mišljenje da su najčešći uzroci IBS-a:
- povećana osetljivost i poremećena pokretljivost creva;
- intestinalne infekcije i poremećaj mikroflore u crevima;
- stresna stanja i psihološki okidači (psihosomatski faktori).
Faktori rizika od razvoja IBS-a prisutni su kod osoba koje su:
- mlađe od 50 godina;
- ženskog pola;
- izložene hroničnom stresu;
- uključene u porodičnu istoriju IBS-a;
- sklone anksioznosti ili depresiji.
Slika: Poremećaj digestivnog sistema – IBS
Kako se postavlja dijagnoza nervoznih creva?
Dijagnoza sindroma iritabilnog creva postavlja se na osnovu:
- analize simptoma i medicinske istorije,
- fizičkog pregleda i laboratorijskih analiza,
- dodatnih uvida i relevantnih testova.
To znači da će dijagnostičar uzeti u obzir i:
- Pojavu simptoma nakon 50. godine života.
- Gubitak težine i rektalno krvarenje.
- Groznicu, mučnine i učestalo povraćanje.
- Bol u stomaku noću koji nije povezan sa stolicom.
- Dijareju koja traje i budi iz sna.
- Anemiju zbog niskog sadržaja gvožđa u krvi, itd.
Dodatni testovi uključuju:
- testiranje na celijakiju;
- procenu funkcije pojedinih delova digestivnog sistema;
- isključivanje drugih gastrointestinalnih bolesti.
Najčešći testovi koji se koriste u dijagnozi nervoznih creva su:
- Kolonoskopija – ispitivanje debelog creva kamerom pričvršćenom na fleksibilnu cev.
- CT skeniranje – slike abdomena i karlice koje mogu isključiti druge uzroke.
- Gornja endoskopija – detaljan pregled gornjih delova digestivnog trakta.
- Laboratorijski testovi – utvrđivanje intolerancije na laktozu.
- Test za utvrđivanje prekomernog rasta bakterija u tankom crevu.
- Testovi stolice radi pregleda na bakterije, parazite, prisustva žučne kiseline i proveru da li creva imaju problema sa apsorpcijom hranljivih materija.
Tok i cilj dijagnostike sindroma iritabilnih creva
Cilj dijagnostike je isključivanje drugih oboljenja, jer ne postoji test kojim se nesumnjivo i definitivno dijagnostikuje sindrom iritabilnog creva (IBS).
Dijagnoza obično počinje sa medicinskom istorijom, fizičkim pregledom i testovima da se isključe druga stanja, kao što su celijakija i inflamatorna bolest creva (IBD).
Nakon što se isključe druga stanja, koriste se skupovi dijagnostičkih kriterijuma za sindrom iritabilnog creva. Ti kriterijumi uključuju bol i nelagodnost u stomaku u proseku najmanje jedan dan nedeljno u poslednja tri meseca. Uz to se prate i promene u učestalosti defekacije i konzistenciji stolice.
Slika: Lečenja sindroma nervoznih creva
Lečenje sindroma nervoznih creva (IBS-a)
Uz pravovremenu dijagnozu, stručno lečenje nervoznih creva u Beogradu omogućava efikasnu kontrolu simptoma i značajno poboljšanje kvaliteta života.
Lečenje IBS-a je individualno i zavisi od vrste simptoma i njihovog intenziteta. Najefikasniji pristup lečenju uključuje kombinaciju sledećih mera:
Promene načina života
Promene životnih navika mogu značajno poboljšati stanje obolele osobe.
Preporučuje se:
- izbegavanje ili smanjenje stresa,
- redovna fizička aktivnost,
- kvalitetan san i
- pravilna ishrana.
Pravilna ishrana je osnov lečenja IBS-a, i ona podrazumeva:
- kuvana jela (kuvano povrće sa lako probavljivim vlaknima),
- rastvorljiva vlakna, poput zobi i lana,
- laka mesa (pileće i riblje),
- fermentisane mlečne proizvode (jogurt obogačen probioticima),
- dosta tečnosti radi održavanja pravilne funkcije creva.
Hrana koju bi trebalo da izbegavate kako biste izbegli teže tegobe:
- jela i pića koja izazivaju nadutost i grčeve u stomaku,
- masna i pržena jela, mahunarke, kupus, gazirana pića,
- šećer, slatkiše, kofein, gluten, laktozu, i slično.
Napomena: Preporučuje se vođenje dnevnika ishrane kako biste lakše identifikovali koje namirnice vama lično izazivaju dodatne tegobe.
Medicinska terapija
Obavezno se javiti svom lekaru ako imate:
- bol u stomaku koji traje duže od nekoliko nedelja,
- hronično nadimanje, dugotrajan zatvor ili dijareju,
- sumnjive promene u izgledu i konzistenciji stolice.
U zavisnosti od simptoma, lekar opšte prakse može Vam prepisati lekove:
- za ublažavanje grčeva u crevima;
- protiv zatvora i tvrde stolice;
- protiv dijareje;
- i odgovarajuće probiotike.
Vaš lekar može Vam prepisati i antidepresive radi ublažavanja pojedinih simptoma IBS-a. U tom slučaju, potrebno je da znate da oni mogu izazvati neželjene efekte. Takođe, može potrajati nekoliko nedelja dok antidepresivi ne počnu da deluju.
Psihološka terapija za IBS
Možete se direktno obratiti za terapiju razgovorom u Beogradu bez uputa od lekara opšte prakse. To će Vam mnogo pomoći ako osećate da su stres ili anksioznost uzroci vaših tegoba.
Iskusan psihoterapeut u Beogradu kao što je dr Radivoje Delić, može Vam ponuditi kognitivno-bihejvioralnu terapiju (KBT) koja efikasno rešava mnoge probleme mentalnog zdravlja.
Dodatna pomoć i podrška
Lekar opšte prakse može Vas uputiti kod specijaliste ukoliko imate teške simptome, ili ako prethodno preduzete mere i lekovi ne pomažu.
Takođe je moguće da Vas izabrani lekar uputi kod dijetetičara, kada proceni da promena ishrane i načina života nisu ublažile Vaše simptome iritabilnog creva (IBS).
Nutricionista je u prilici da Vam preporuči dijetu sa niskim sadržajem FODMAP-a (kratkolančanih ugljenih hidrata), koje tanko crevo teško apsorbuje.
Za umirenje nervoznog stomaka Bio-Teo centar u slobodnoj prodaji nudi biljne kapi za stomak i protiv stresa, kao prirodne dodatke ishrani. BIOTEO proizvode možete potražiti ovde: bioteo.com/lokacije/
Česta pitanja (FAQ)
Šta su nervozna creva?
Nervozna creva su funkcionalni poremećaj digestivnog sistema koji izaziva bol u stomaku, nadimanje, zatvor i dijareju.
Da li je IBS opasan?
IBS nije opasan po život i ne povećava rizik od raka.
Kako se leče nervozna creva?
Lečenje nervoznih creva uključuje promene načina života, pravilnu ishranu, medicinsku terapiju i kontrolu stresa.
Da li stres utiče na IBS?
Stres može značajno pogoršati simptome IBS-a.
Da li IBS može biti trajno izlečen?
IBS je hronično stanje, ali se simptomi mogu uspešno kontrolisati.
Tema: Nervozna creva (IBS) – Zaključak
Nervozna creva (iritabilna creva ili spastični kolon), predstavljaju veoma čest funkcionalni poremećaj digestivnog sistema. Pravovremena dijagnoza i adekvatna medicinska terapija omogućavaju efikasnu kontrolu simptoma, pravilno lečenje i značajno poboljšanje kvaliteta života obolele osobe.
Psihološka podrška za IBS posebno može pomoći u kontroli simptoma izazvanih stresom.
Pravilna ishrana osoba sa nervoznim crevima, podrazumeva izbegavanje konzumiranja namirnica koji izazivaju gasove, nadimanje i bol u stomaku.
Individualno prilagođen plan lečenja: kombinacija pravilne ishrane, regulacije stresa i stručnog medicinskog nadzora, je ključ uspešnog oporavka od IBS-a.
Autor: Dr Radivoje Delić, lekar, REBT/KBT terapeut, psihoterapeut i klinički hipnoterapeut.
Ukoliko tražite pomoć psihoterapeuta u Beogradu za stabilizaciju Vašeg psihofizičkog stanja